> bezinning

Bezinning

 
 

OVERDENKING (april 2020)

Bach en Corona
Als ik deze meditatie schrijf, staat de tv aan. Net als bij veel van u ongetwijfeld.
Er is een persconferentie aan de gang over de aanpak van de Corona crisis. In deze moeilijke tijden neemt het kabinet maatregelen. Maatregelen die volgens een deel van de bevolking niet ver genoeg gaan en volgens anderen weer worden overdreven,  maar dat hoort erbij. In de kerk hebben we alle activiteiten tot nader order afgelast. En ja… ook in Aardenburg heeft inmiddels iemand Corona. Tot gisteren leek alles hier nog normaal. Maar het is nu toch stiller op straat. 
Gisteren (de laatste dag dat alles normaal was) was de dag waarop Sigiswald Kuijken de 23e cantate van Bach in onze oude Vermaning besprak. De openingsregel luidt: ‘Gij ware God en Davids zoon, die altijd al van verre mijn hartenleed en liefdespijn zeer nauwlettend hebt aangezien, ontferm U over mij!’  Deze woorden komen uit de mond van de blinde die Jezus aanspreekt als hij op weg is naar Jericho (Lucas 18: 38).
Het is juist deze cantate die altijd gezongen werd op de zondag die vooraf ging aan de vastentijd. Heel toepasselijk, omdat de coronatijd als een dubbele vastentijd aanvoelt. Enerzijds leven we in de sobere tijd voor Pasen en anderzijds moeten we leven met gezondheidsrisico’s en bezorgdheid, waar niet zomaar een oplossing voor is.  De maakbaarheid van ons leven kent  haar grenzen.
 Goed te weten dat aan het eind van het verhaal uit Lucas 18, Pasen al doorklinkt en  er ‘Opstanding’ is . De blinde man kan weer kan zien. 
“Want Jezus zei: ‘Zie weer! Uw geloof heeft u gered’.”

Uit Cantate 23, J.S. Bach

Du wahrer Gott und Davids Sohn,                     Gij ware God en Davids zoon, 
der du von Ewigkeit in der Entfernung schon      die altijd al van verre 
mein Herzeleid und meine Leibespein                mijn hartenleed en liefdespijn 
umständlich angesehn,                                zeer nauwlettend hebt aangezien, 
erbarm dich mein!                                       ontferm U over mij! 
Und laß durch deine Wunderhand,                En laat door Uw wonderhand, 
die so viel Böses abgewandt,            die zoveel kwaad van mij heeft afgewend, 
mir gleichfalls Hilf und Trost geschehen!      mij ook hulp en troost ten deel vallen.

 

OVERDENKING (maart 2020)

In elke krant of tijdschrift lees je op dit moment over het kunstwerk in Gent ‘het
Lam Gods’. Pas gerestaureerd en een grote tentoonstelling er omheen. Veel interessante beschouwingen van kunstkenners. Wat ik vaak mis in dit soort informatie is de ‘gelovige’ kant van het schilderij. Het is namelijk gemaakt om boven een altaar in een kerk te hangen. Om gelovigen tijdens het vieren van de liturgie te bemoedigen.

Wanneer de luiken van het schilderij gesloten zijn, dan zie je daar de engel Gabriël die aan Maria vraagt: ben jij beschikbaar om het goddelijke in je te laten wonen? Dat is de vraag die ook aan ons gesteld wordt wanneer we de luiken openen en we het hele schilderij in al zijn kleurigheid op ons in laten werken .Links en rechts in het bovenste deel zien we Adam en Eva. Zien we de mens in zijn/haar kwetsbaarheid. Hoe kunnen we mens zijn? Welke keuzes maken we? Zoals op de kleine driehoekjes afgebeeld is boven hun hoofden? Zoals Kaïn en Abel? Is dat de enige mogelijkheid voor de mens? Adam en Eva kijken naar het midden. Ze zien wie en wat er uiteindelijk sterker is dan het kwaad. Christus zit daar, met zijn ‘kompanen’ Maria en Johannes de Doper. Maria die ruimte maakte voor het goddelijke en Johannes de Doper die de voorbereider was. Op deze goddelijke liefdeskracht kunnen we ons leven bouwen. Dat is de stabiliteit waarmee we het goede kunnen leven. Naast Adam en Eva zien we 2 panelen waar engelen op staan, zingende en musicerende engelen. De details in de afbeelding zijn fenomenaal! Eigenlijk kun je dat alleen zien op detail foto’s in een kunstboek. De onderkant van het schilderij bestaat uit veel kleinere figuren. Dit schilderij gaat over het laatste Bijbelboek, het boek Openbaring.
Dat zien we vooral in het onderste middenpaneel. Middenin zien we het Lam, zoals dat genoemd wordt in het boek Openbaring. Het Lam is geslacht, maar het staat rechtop en kijkt ons aan. Het Lam staat symbool voor het lijden van de mensheid, maar dat lijden heeft niet het laatste woord. Sinds de recente restauratie kijkt dit lam ons fier en recht aan. Alsof het ons zeggen wil: wees niet bang! Op het middenpaneel zien we vanuit vier richtingen groepen mensen komen. Vooraan links, geknield, zijn de profeten van het Oude Testament, ze hebben hun boek bij zich. Zij worden gevolgd door een grote groep van mensen met allerlei wonderlijke hoofddeksels. Vertegenwoordigen zij het Joodse volk, verzameld uit de diaspora?
De groep wat hoger op het schilderij, in de blauwe gewaden, zijn de belijders van het eerste uur. De eerste christenen, leiders van de vroege kerk.
Aan de rechter kant van voren zitten op hun knieën de 12 apostelen. Achter hen mensen met rode gewaden. Het zijn de martelaren van de eerste eeuwen.
De vierde groep van mensen die rechtsboven aankomt zijn jonge vrouwen, met de overwinningspalmtak in hun hand. Vrouwen die later heilig verklaard werden. Die geleden hebben, soms gedood zijn vanwege hun geloof. En boven dit alles staat in een grote stralenkrans het symbool van Gods geest, de duif. Alles omvattend met zijn stralen en grote kracht. In het centrale deel, om het lam heen, zijn engelen, bijna als een krans. Vooraan is een fontein. Je zou het als symbool van onze doop kunnen zien. Hier op dit schilderij zijn de twee sacramenten verenigd, doop en avondmaal. Een prachtig schilderij wat ook vandaag nog ongelofelijke zeggingskracht heeft!

Ds. Leuni de Kam.

================

OVERDENKING (februari 2020)

Zij waren buitengewoon vriendelijk voor ons’
Dit was het thema van de Oecumenische week van gebed voor de eenheid van christenen. In Aardenburg hebben we de gewoonte om tijdens deze week een oecumenische dienst te organiseren met de 3 geloofsgemeenschappen. Dit jaar was deze op 12 januari.  
Het thema van de week en het voorbereidingsmateriaal was aangeleverd door een groep Maltese christenen. Zij verwezen naar het Bijbelboek Handelingen hoofdstuk 27 en 28. Hierin gaat het over de zeereis van Paulus en 275 opvarenden naar Rome. Onderweg raken ze in zwaar weer, maar gelukkig komt er land in zicht en kunnen ze terecht op Malta. De plaatselijke bevolking ontvangt hen hier buitengewoon vriendelijk.
In veel van de door de werkgroep aangeleverde gebeden werden de kerkgangers opgeroepen om ook buitengewoon vriendelijk en gastvrij te zijn, zoals in het volgende gebed:
‘Genadige God’, breek de zichtbare en onzichtbare barricades af die ons tegenhouden welkom te heten aan onze zusters en broeders die in gevaar of nood zijn’.
 
Mijn overweging hierbij is: Hoe zorg je ervoor dat dit geen gratuite gebedsopgroep wordt die kerkgangers in 2020 overvraagt?  De angst van veel Nederlanders dat we de nood van de hele wereld niet aankunnen, is realiteit. Ik kom er als predikant veel mee in aanraking. Hoe nemen we deze angst serieus, zonder er volledig in mee te gaan? En hoe kunnen we op een menselijke manier omgaan met de gevolgen van de grote economische ongelijkheid in de wereld? Een ongelijkheid die niet zomaar op te lossen is.
Ooit ontving ik van een vriend een poster met een gedicht van Kees Stip getiteld: ‘De mensenvriend’ 
De mensheid heeft mijn hart
en vergt mijn volle krachten.
Het zijn er vier miljard,
dus jij moet even wachten
.
Het “wacht” principe geldt nog steeds denk ik. Gastvrijheid en vriendelijkheid zijn helaas niet ongelimiteerd. Of je nu wil of niet, maar mensen en ook landen zullen soms keuzes moeten maken.  Dit mag echter nooit een vrijbrief voor xenofobie of  grenzeloos egoïsme zijn. In Leviticus 19: 18 vinden we een wijsheid die hierbij richting geeft en die later door Jezus is geciteerd: ‘U zult uw naaste liefhebben als uzelf’ dat men toen uitlegde als: ‘Heb uw naaste lief, want hij is als uzelf’. 
‘Heb uw naaste lief, want hij is als uzelf’.
Dat we in dit licht mogen nadenken over ‘Gastvrijheid en Vriendelijkheid’ en daar hoort ook het stellen van grenzen bij. Hoe pijnlijk dit ook is. 
In de komende 40-dagen tijd staan we stil bij een God die in Jezus is als onszelf en het lijden niet uit de weg gaat. Dat deze tijd ons mag helpen bij het stilstaan bij alle vragen waarvoor geen eenvoudige oplossingen bestaan. In het vertrouwen dat de Eeuwige ons ook daarin nooit alleen laat…

Met een buitengewoon vriendelijke groet,
Ds. Marijn Vermet

===================

.

 

 

 
Meer informatie Facebook   ANBI-register Doopsgezinde Gemeente Aardenburg
contact maandblad privacy
routebeschrijving nieuwsbrief disclaimer
veelgestelde vragen inloggen colofon
2020 Doopsgezind.nl